Badanie rezonansem magnetycznym jest jedną z najdokładniejszych metod diagnostycznych, ale jednocześnie wymaga szczególnej dbałości o bezpieczeństwo. Dlatego przed każdym badaniem przeprowadzana jest szczegółowa ankieta. Jej celem jest wykluczenie przeciwwskazań, ocena ryzyka oraz przygotowanie do badania w sposób, który zapewni wiarygodny wynik.
Ankieta nie jest formalnością. Każde pytanie ma konkretne znaczenie i wpływa na przebieg badania.
Dane identyfikacyjne i informacje o badaniu
Na początku zbierane są podstawowe dane, takie jak imię i nazwisko, PESEL, data urodzenia, adres, numer telefonu oraz adres e mail. Uzupełniany jest także rodzaj badania.
Te informacje pozwalają jednoznacznie zidentyfikować pacjenta, przypisać właściwe skierowanie oraz przygotować odpowiedni protokół badania. Mają również znaczenie organizacyjne i umożliwiają kontakt w razie potrzeby.
Urządzenia i elementy, które mogą stanowić przeciwwskazanie
Najważniejsza część ankiety dotyczy obecności elementów, które mogą być niebezpieczne w silnym polu magnetycznym.
Pytania obejmują między innymi:
rozrusznik serca lub kardiowerter defibrylator
wewnątrzczaszkowe klipsy naczyniowe
implanty słuchowe, ślimakowe lub kosteczek słuchowych
metalowe opiłki w oku lub pracę w narażeniu na opiłki
cewniki naczyniowe, na przykład Swana Ganza
pozostawione w ciele elektrody lub cewniki
stymulatory rdzenia kręgowego lub nerwów obwodowych
stentgraft aortalny
W tych przypadkach badanie może być przeciwwskazane lub wymaga wcześniejszej weryfikacji dokumentacji. Pole magnetyczne może wpływać na działanie urządzeń lub powodować ich przemieszczenie.
Implanty uznawane za bezpieczne
Kolejna grupa pytań dotyczy elementów, które zazwyczaj są bezpieczne, ale wymagają zgłoszenia.
Należą do nich między innymi:
mechaniczne zastawki serca, okludery lub amplatzery
zastawki komorowe i komorowo otrzewnowe
stenty w naczyniach wieńcowych i obwodowych
filtr w żyle głównej dolnej
port naczyniowy
inne implanty lub ekspandery
Informacja o ich obecności pozwala personelowi potwierdzić bezpieczeństwo i dobrać odpowiednie parametry badania.
Elementy wpływające na jakość obrazu
Niektóre elementy nie stanowią zagrożenia, ale mogą pogarszać jakość badania.
W ankiecie pojawiają się pytania o:
implanty ortopedyczne i endoprotezy
aparaty ortodontyczne, implanty zębów i mostki
szwy metaliczne, ciała obce, tatuaże oraz makijaż permanentny
Mogą one powodować artefakty, czyli zakłócenia obrazu w okolicy badanej. Dzięki tej wiedzy możliwe jest odpowiednie zaplanowanie badania lub poinformowanie o ograniczeniach diagnostycznych.
Przygotowanie do wejścia do pracowni MR
Przed badaniem konieczne jest usunięcie wszystkich przedmiotów, które nie mogą znaleźć się w pomieszczeniu z magnesem.
Dotyczy to między innymi:
ruchomych protez zębowych
urządzeń elektronicznych, takich jak aparaty słuchowe czy pompy insulinowe
plastrów zawierających metal
Pozostawienie ich mogłoby stanowić zagrożenie lub doprowadzić do uszkodzenia sprzętu.
Pytania dotyczące środka kontrastującego
W części ankiety znajdują się pytania związane z bezpieczeństwem podania środka kontrastującego zawierającego gadolin.
Dotyczą one takich kwestii jak:
schyłkowa niewydolność nerek
dializoterapia
zaburzenia czynności nerek
padaczka
astma oskrzelowa
alergie wymagające leczenia
wcześniejsze reakcje niepożądane po kontraście w MR
ciąża wraz z informacją o jej tygodniu
Te informacje są kluczowe przy podejmowaniu decyzji o podaniu kontrastu. Pozwalają ocenić ryzyko i zadbać o maksymalne bezpieczeństwo.
Ankieta kończy się podpisem pacjenta lub opiekuna w przypadku osób niepełnoletnich.
Rzetelne wypełnienie ankiety to ważny element całego procesu diagnostycznego. Dzięki temu badanie może być przeprowadzone bezpiecznie i z najwyższą możliwą jakością.
